Fermerlər üçün yeni maliyyə aləti: Məhsul şəhadətnaməsi təqdim olundu
18 sen 2026 Post redaksiyası 5 3 dəq

Fermerlər üçün yeni maliyyə aləti: Məhsul şəhadətnaməsi təqdim olundu

Kənd təsərrüfatı nazirinin müavini İlhamə Qədimova bildirib ki, fermerlərin maliyyə vəsaitlərinə çıxışındakı çətinliklərin aradan qaldırılması üçün yeni yanaşmalara ehtiyac var. Bu fikir Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin iclasında “Məhsul şəhadətnaməsi haqqında” qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı səslənib.

Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsində keçirilən iclasda yeni qanun layihəsi — “Məhsul şəhadətnaməsi haqqında” sənəd müzakirəyə çıxarılıb. İclasda çıxış edən kənd təsərrüfatı nazirinin müavini İlhamə Qədimova fermerlərin maliyyə resurslarına çıxışında yaranan çətinliklərin davamlı xarakter daşıdığını vurğulayıb.

“Fermerlərin maliyyəyə əlçatanlığı və ya maliyyə vəsaitlərini əldə etməsindəki çətinliklər mütəmadi olaraq davam edir və buna görə də yeni üsullar düşünməliyik”.

Kreditlərin ödənilməsi ilə bağlı problem

Qədimova diqqətə çatdırıb ki, fermerlərin qarşılaşdığı əsas maneələrdən biri kreditlərin qaytarılma vaxtı ilə təsərrüfat ilinin uyğun gəlməməsi olub. Onun sözlərinə görə, dövriyyə vəsaiti fermerə təsərrüfat ilinin əvvəlində lazım olur, halbuki kreditin geri qaytarılması adətən məhsulun satışından sonra mümkün olur.

“Çünki dövriyyə vəsaiti fermerə təsərrüfat ilinin başında lazımdır. Amma geri ödənilmə fermer tərəfindən çox vaxt məhsul əldə edildikdən sonra, yəni məhsulun satışı həyata keçirildikdən sonra yaranır. Bu isə ümumi kreditlərin geri ödənilməsi prosesi ilə üst-üstə düşmürdü, bu da fermerlərə çətinlik yaradırdı.”

Bu uyğunsuzluğun aradan qaldırılması məqsədilə beynəlxalq təcrübə araşdırılıb. Nazir müavininin sözlərinə görə, Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstan və Braziliyanın bu sahədəki təcrübəsi öyrənilib və həmin araşdırmanın nəticəsində yeni qanun layihəsi hazırlanıb.

Məhsul şəhadətnaməsi nədir?

Qədimova bildirib ki, bu layihə istehsalçıların dəstəklənməsi və ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli addım sayıla bilər.

“Yəni məhsul şəhadətnaməsi borclunun məhsulun istehsalı və ya ilkin emalı məqsədilə elektron qaydada buraxdığı, öhdəliyin icrasını təmin edən təminatlı qiymətli kağızdır. Borclu bununla məhsulu və ya pul məbləğini mübahisəsiz şəkildə təhvil-təslim aktı əsasında vermək öhdəliyini götürür”.

Nazir müavini əlavə edib ki, bu sənəd Mülki Məcəllədə qiymətli kağızların siyahısına daxil ediləcək.

“Məqsəd odur ki, bu qiymətli kağızı kimlər buraxa bilərsə, əvvəlcədən məlum olsun.”

Kim tərəfindən tətbiq oluna bilər

Qədimovanın sözlərinə görə, məhsul şəhadətnaməsi həm bitkiçilik, həm də heyvandarlıq sahəsində istifadə edilə bilər.

  • Bitkiçilikdə torpağın mülkiyyətçisi və ya icarəçisi bu sənədi buraxa bilər.
  • Heyvandarlıqda isə heyvan sahibləri şəhadətnamə tərtib edə bilər.
  • Ortaq mülkiyyət olduqda tərəflər birgə buraxılış edir və birgə məsuliyyət daşıyır.

O həmçinin qeyd edib ki, torpaq üzərindəki hüquq başqa şəxsə keçdikdə, şəhadətnamədən irəli gələn hüquq və vəzifələr də həmin şəxsə ötürülür.

“Yəni bu, bildiyiniz qiymətli kağız kimi, bir indossamentlə növbəti şəxsə təqdim edilə, satıla və dövriyyəsi həyata keçirilə bilər.”