NASA-nın “Perseverance” roveri Marsın Jezero kraterində apardığı araşdırmalarda süxurlarla suyun dəfələrlə qarşılıqlı təsirinin izlərini tapıb, bu proseslərdə isti yeraltı suların da iştirak etdiyi müəyyənləşib.
NASA-nın “Perseverance” roveri Marsın Jezero kraterində araşdırma apararkən planetin keçmişdə indikindən daha nəm və geoloji cəhətdən daha fəal olduğunu göstərən yeni izlər aşkarlayıb. Tədqiqat zamanı süxurların su ilə müxtəlif dövrlərdə qarşılıqlı təsirdə olduğu, bu prosesə isti yeraltı suların da qoşulduğu ortaya çıxıb.
Kəşf kraterin daxili kənarında yerləşən Margin Vahidi adlanan bölgədə edilib. Bu ərazi əvvəlcə orbitdən aparılan müşahidələr sayəsində diqqəti cəlb etmişdi.
Alimlər ilkin olaraq roverin həmin bölgədə qədim gölün sahilində toplanmış çöküntü süxurları ilə rastlaşacağını ehtimal edirdilər. Bunun əvəzinə rover dərinlikdə soyumuş ərinti materialından və ya vulkanik proseslər nəticəsində formalaşan maqmatik süxurlardan nümunələr üzə çıxarıb. Bu tapıntı bölgədə suyun hərəkətinin xeyli mürəkkəb bir tarixçəyə malik olduğunu göstərib.
Roverdəki “SuperCam” alətinin köməyilə aparılan analizlər həmin süxurların su fəaliyyətinin bir neçə ayrı mərhələsini keçdiyini üzə çıxarıb.
Yer kürəsindəki hidrotermal sistemlərin mikrob həyatı üçün əlverişli mühit yarada bilməsi bu qədim Mars su sistemlərini alimlər üçün xüsusilə maraqlı edir.
Baş verən proseslərin dəqiq zamanı hələ müəyyənləşdirilməyib. Buna baxmayaraq, tapıntılar Margin Vahidi bölgəsinin adi bir qədim göl sahili olmadığını, əksinə yeraltı və səth sularının qarşılıqlı təsirdə olduğu mürəkkəb bir mərkəz kimi formalaşdığını göstərir.
Bu məlumatlar Marsın keçmiş iqlim dəyişikliklərini anlamaq və planetdə həyat üçün əlverişli şəraitin necə formalaşdığını bərpa etmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
