27 Sentyabr — Anım Günü ərəfəsində Prezident İlham Əliyev II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda Azərbaycan xalqının müstəqil yaşamaq və qısa müddətdə müharibədə qalib gəlmək bacarığından danışıb.
27 Sentyabr — Anım Günü ərəfəsində keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda Prezident İlham Əliyev diqqətəlayiq bir fikir səsləndirib. Dövlət başçısının sözlərinə görə, XX əsrin tarixi Azərbaycan xalqının bacarıqlı olduğunu açıq şəkildə göstərir.
“XX əsr tarixinin özü kifayət qədər aydın şəkildə göstərir ki, bu ölkənin insanları bacarıqlıdırlar, onlar müstəqil yaşaya, ləyaqətlə yaşaya, müharibələr apara və qısa müddət ərzində müharibələrdə qalib gələ bilərlər. Onlar ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilərlər. Yəqin ki, bu, bu əsrin və bəlkə də, XX əsrin böyük bir hissəsinin tarixində yeganə belə haldır”
Bu sözlər ilk baxışdan sadəcə ölkənin bugünkü vəziyyətinə dair bir qiymətləndirmə kimi görünə bilər. Amma əslində bu cümlələr Azərbaycanın son onilliklərdə keçdiyi yolun mahiyyətini açan bir açar rolunu oynayır. Burada sadəcə hərbi qələbədən söhbət getmir — söhbət dövlətin bütün imkanlarını səfərbər edərək qarşısına qoyduğu strateji hədəfə necə çatdığından gedir.
Bu baxımdan 27 sentyabrı sadəcə Vətən müharibəsinin başladığı gün kimi qəbul etmək yetərli deyil. Bu tarix eyni zamanda illər boyu qurulan dövlət strategiyasının real bəhrəsini verdiyi məqamdır.
Azərbaycan Ordusunun 44 gün ərzində döyüş meydanında göstərdiyi yüksək peşəkarlığın kökündə uzun müddət aparılan ordu quruculuğu, müdafiə potensialının artırılması, hərbi-texniki bazanın gücləndirilməsi, iqtisadi imkanların genişləndirilməsi və Azərbaycanın beynəlxalq arenada mövqeyinin möhkəmləndirilməsi dayanır. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə vurğulayıb ki, qələbəni yalnız silah gücü və maliyyə resursları ilə izah etmək olmaz — burada döyüş ruhu və xalq amili həlledici rol oynayıb.
Beləliklə, döyüş meydanı müharibənin yalnız görünən üzü idi. Görünməyən tərəf isə illər boyu davam edən dövlət hazırlığından ibarət idi. Müharibə dövründə Prezidentin rəhbərliyi ilə ölkənin iqtisadi, diplomatik, informasiya və institusional resursları vahid şəkildə səfərbər olunmuşdu — Prezident faktoru təkcə döyüş əməliyyatlarına rəhbərliklə məhdudlaşmayıb, siyasi hədəfi, hərbi hazırlığı, diplomatik fəaliyyəti və ictimai kommunikasiyanı özündə birləşdirən vahid strategiyanı həm daxili, həm də beynəlxalq auditoriyaya çatdırırdı.
Uzunmüddətli münaqişələrdə ən ciddi risklərdən biri cəmiyyətin problemin həll oluna biləcəyinə olan inamını itirməsidir. İşğal illəri uzandıqca münaqişə həyatın adi bir hissəsinə çevrilə, gənc nəsillərdə onun heç vaxt həll olunmayacağı fikri formalaşa bilərdi.
Lakin Azərbaycanın siyasi kursunda Qarabağ məsələsi heç vaxt dövlət gündəmindən kənarda qalmadı. Bu, İlham Əliyevin ən mühüm nailiyyətlərindən biri kimi tarixə yazıldı.
Vətən müharibəsi yalnız hərbi əməliyyatlarla məhdudlaşmadı — Prezident İlham Əliyev eyni zamanda diplomatik və informasiya müstəvisində fəal mövqe nümayiş etdirdi. Dövlət başçısının bir sıra xarici media qurumlarına verdiyi müsahibələr bu baxımdan xüsusi çəkiyə malik idi.
Bu müsahibələr vasitəsilə Azərbaycanın rəsmi mövqeyi birbaşa dünya ictimaiyyətinə çatdırılır, müharibənin səbəbləri və ölkənin qarşısına qoyduğu hədəflər izah edilirdi. Nəticədə hərbi meydandakı proseslə beynəlxalq informasiya sahəsindəki mübarizə eyni siyasi strategiyanın iki paralel qolu kimi fəaliyyət göstərirdi.
Vətən müharibəsi Azərbaycan cəmiyyətinin böyük səfərbərliyi ilə də tarixə düşdü. Prezidentin o dövrdə işlətdiyi “dəmir yumruq” ifadəsi sadəcə siyasi şüar olaraq qalmadı, milli həmrəyliyin rəmzinə çevrildi.
Ordu ətrafında cəmiyyətin dəstəyi, könüllülük hərəkatı, şəhid ailələrinə göstərilən qayğı və ümumi milli birlik müharibənin sosial mənzərəsini formalaşdırdı. Uzun illər Azərbaycan cəmiyyətinin şüurunda yaşayan “Şuşaya qayıdış” arzusu bu illərdə real hadisəyə çevrildi.
Bu proseslər nəticəsində beynəlxalq ictimaiyyətdə Azərbaycan dövlətinin və xalqının hərbi-siyasi imkanlarına dair təsəvvürlər kökündən dəyişdi.
Müharibənin 44 günə başa çatması, əlbəttə, dövlət strategiyasının sonu demək deyildi. Əksinə, bundan sonra daha mürəkkəb bir mərhələ başladı: azad edilmiş ərazilərdə həyat yenidən qurulmalı, şəhər və kəndlər, infrastruktur sıfırdan bərpa olunmalı, minalanmış torpaqlar təmizlənməli, insanların öz yurdlarına qayıdışı təmin edilməli idi.
Dövlət bu ağır işin də öhdəsindən layiqincə gəldi. Uzun illər arzu edilən Böyük Qayıdış artıq reallığa çevrilib.
Prezident İlham Əliyevin II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda dediyi sözlərin ən əhəmiyyətli tərəflərindən biri odur ki, o, Azərbaycan xalqını sadəcə müharibə aparıb qalib gələn xalq kimi deyil, müstəqil yaşamaq bacarığına malik, milli maraqlarına sadiq, eyni zamanda dünyaya açıq bir xalq kimi təqdim edir.
Bu yanaşma qələbənin mənasını yalnız hərbi çərçivəyə sığdırmır. Çünki müasir dövlət üçün qələbə torpağın azad olunması ilə tamamlanmır — azad edilmiş ərazilərdə dayanıqlı həyat qurmaq da qələbənin davamı sayılır.
İqtisadiyyatın gücləndirilməsi, vətənpərvər yeni nəslin yetişdirilməsi, ordunun potensialının artırılması, diplomatik mövqelərin möhkəmləndirilməsi və regional əlaqələrdə Azərbaycanın rolunun genişləndirilməsi bu gün dövlətin qarşısında duran əsas vəzifələrdir. Qalib Azərbaycanın hədəf strategiyası məhz bu istiqamətlərə yönəlib.
Beləliklə, söhbət artıq sadəcə müharibədən sonrakı bərpadan deyil, zəfərdən sonrakı inkişaf modelindən gedir. Bu modelin əsasında 27 Sentyabrda başlayıb 44 gün sonra zəfərlə başa çatan proses, 2023-cü ildə dövlət suverenliyinin tam bərpası və bu gün Qarabağda davam edən quruculuq işləri dayanır.
Bu tarix bizə təkcə necə qalib gəldiyimizi deyil, qazanılan nəticənin hansı məsuliyyəti yüklədiyini də xatırladır. Tarixdə qələbə son nöqtə deyil — o, yeni bir dövrün başlanğıcıdır. Şəhidlərin xatirəsi bu başlanğıcın mənəvi əsasını, Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığı onun hərbi təməlini, xalqın həmrəyliyi isə onun ictimai gücünü təşkil edir. Dövlətin strategiyası isə bütün bu amilləri vahid məqsəd ətrafında birləşdirən siyasi çərçivə rolunu oynayır.
Yunis Orucov, Əməkdar jurnalist
