Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 81-ci Baş Assambleyasının yüksək səviyyəli həftəsi sentyabrın 22-dən 28-dək Nyu-Yorkda keçirilir. Tədbirdə 193 üzv dövlətin dövlət və hökumət başçıları, xarici işlər nazirləri iştirak edir.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 81-ci Baş Assambleyasının yüksək səviyyəli həftəsi Nyu-Yorkda başlayıb. Tədbir sentyabrın 22-dən 28-dək davam edəcək və 193 üzv dövlətin dövlət və hökumət başçılarını, xarici işlər nazirlərini, habelə digər yüksəkvəzifəli rəsmiləri bir araya gətirir.
Səlahiyyət müddəti 2026-cı il dekabrın 31-də başa çatacaq BMT Baş katibi Antonio Quterreş Baş Assambleyanın açılışında sonuncu dəfə çıxış edəcək. 81-ci sessiyaya Banqladeşin xarici işlər naziri Xəlilur Rəhman sədrlik edir. 1955-ci ildən qalan ənənəyə görə prezidentlərin çıxışlarından sonra ilk sözü Braziliya deyəcək, onun ardınca isə ev sahibi ölkə qismində ABŞ çıxış edəcək.
Bu ilki sessiya "Etimadın yenidən qurulması, transformasiyanın idarə edilməsi: Hamı üçün çalışan BMT" devizi altında keçirilir. Tədbirdə 150-dən çox dövlət və hökumət başçısının, eləcə də çoxsaylı vitse-prezidentlərin, baş nazir müavinlərinin, nazirlərin və digər yüksəkvəzifəli şəxslərin iştirak edəcəyi gözlənilir.
Liderlərin geosiyasi rəqabət, davam edən müharibələr, iqtisadi bərabərsizliklər və qlobal böhranlar fonunda beynəlxalq təsisatların səmərəliliyinin artırılmasını və üzv dövlətlər arasında etimadın bərpasını müzakirə edəcəkləri bildirilir. Sessiyanın gündəliyində aşağıdakı mövzular yer alır:
Bundan əlavə, ədalətli iqlim keçidi, İnkişaf Hüququ Bəyannaməsinin 40-cı ildönümü, dəniz səviyyəsinin qalxması, gələcək pandemiyalara hazırlıq, irqçilik, irqi ayrı-seçkilik və ksenofobiyaya qarşı mübarizə mövzularında yüksək səviyyəli görüşlər planlaşdırılır.
Liderlərin həm Baş Assambleyadakı çıxışlarında, həm də ikitərəfli və çoxtərəfli görüşlərdə dünyanın müxtəlif nöqtələrindəki münaqişə və böhranları gündəmə gətirəcəkləri gözlənilir. Bunlar arasında aşağıdakılar var:
81-ci Baş Assambleya səlahiyyət müddəti bu ilin sonunda bitəcək BMT Baş katibi Antonio Quterreş üçün xüsusi önəm daşıyır. Onun 2026-cı il dekabrın 31-dək davam edəcək mandatından əvvəl Baş Assambleyada son çıxışını edəcəyi bildirilir.
Quterreşin beynəlxalq sistemin qarşılaşdığı çoxsaylı böhranlar və dəyişən qlobal tarazlıqlar fonunda çoxtərəfli əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulaması gözlənilir. Onun həmçinin BMT Nizamnaməsinin əsas prinsiplərinə sadiq qalmağın və mübahisələrin dialog yolu ilə həllinin önəmindən danışacağı bildirilir.
Növbəti BMT Baş katibinin seçilməsi prosesi hazırda davam edir. Yeni baş katibin 2027-ci il yanvarın 1-də vəzifəyə başlayacağı gözlənilir. Baş Assambleya çərçivəsində aparılacaq diplomatik danışıqların bu prosesə də təsir edəcəyi qeyd olunur.
