Yeni araşdırma: tənhalıq xəstəliksiz ömrü 6 il qısaldır
24 sen 2026 Post redaksiyası 4 3 dəq

Yeni araşdırma: tənhalıq xəstəliksiz ömrü 6 il qısaldır

Elm adamlarının apardığı yeni araşdırmaya görə, tənhalıq və sosial təcrid insanın xəstəliksiz yaşadığı ömür müddətini orta hesabla 6 il azaldır, üstəlik bu təsir qadın və kişilərdə fərqli şəkildə özünü göstərir.

Tədqiqatçılar sosial təcrid anlayışını insanın ətrafdakılarla məhdud əlaqədə olması və ortaq fəaliyyətlərdə az iştirak etməsi kimi izah edirlər. Tənhalıq isə şəxsin özünü başqalarından uzaq hiss etməsi ilə bağlı fərqli bir vəziyyət kimi qiymətləndirilir. Bu iki anlayış bir-birindən fərqlənsə də, hər ikisi sağlamlıq baxımından ciddi nəticələr doğurur.

«Nature Communications» jurnalında dərc olunan tədqiqatda 40-69 yaş aralığında olan 270 mindən çox yetkin insanın məlumatları təhlil edilib. Alınan nəticələr göstərib ki, tənhalıq və sosial təcrid yaşayan insanlar orta hesabla 6 il daha az müddətdə xəstəliksiz həyat sürürlər.

Tədqiqatın əsas nəticələri

Tulane Universitetinin professoru və araşdırmanın rəhbəri Lu Qi bildirib ki, sosial əlaqələrin zəifliyi insanın sağlam ömür müddətinə ciddi təsir göstərə bilər.

Sosial təcrid və tənhalıq insanın xəstəliksiz ömür uzunluğuna əhəmiyyətli təsir göstərə bilər.

Tədqiqatda müəyyən edilib ki, tənhalıq və sosial təcridin psixi sağlamlığa - xüsusilə depressiya və narahatlıq kimi pozuntulara - təsiri fiziki xəstəliklərə nisbətən daha güclüdür. Bu fiziki xəstəliklərə 2-ci tip diabet, ürək-damar problemləri, xroniki tənəffüs xəstəlikləri, neyrodegenerativ pozuntular və xərçəng daxildir. Belə vəziyyətləri yaşayan 50 yaşlı insanların xroniki xəstəliklərdən azad ömür müddəti bu problemləri yaşamayanlarla müqayisədə xeyli qısa olub.

Qadın və kişilərdə fərqli təsir

Araşdırma həmçinin göstərib ki, tənhalıq və sosial təcridin təsiri cinsiyyətdən asılı olaraq dəyişir.

  • Qadınlarda bu amillər 2,4 il daha zəif fiziki sağlamlıq və 3,7 il daha zəif psixi sağlamlıqla əlaqələndirilib.
  • Kişilərdə isə fiziki xəstəliklərdən azad həyatda 1,7 il, psixi sağlamlıqda isə 5,8 il itki müşahidə olunub.

Tədqiqatçıların qənaətinə görə, qadınlarda tənhalığın psixi sağlamlıqla daha sıx bağlı olduğu müşahidə edilib, kişilərdə isə psixi problemlər daha çox sosial təcridlə əlaqələndirilib. Bu fərqin qadın və kişilərin sosial dəstək və psixoloji rahatlıq əldə etmə üsullarının müxtəlifliyi ilə bağlı ola biləcəyi bildirilib. Belə ki, kişilər daha çox fiziki iştirak və davamlı sosial əlaqələrə üstünlük verirlər, qadınlar isə emosional dəstəyə daha çox meyillidirlər.

Sağlam həyat tərzi nə dərəcədə kömək edir?

Tədqiqata əsasən, sağlam həyat tərzinin qorunması sosial təcridin mənfi təsirlərini müəyyən qədər azalda bilər. Lakin bu, tənhalığın sağlamlığa vurduğu zərəri tam aradan qaldırmır.

Araşdırma onu da ortaya qoyub ki, kişilər qadınlara nisbətən tənhalıq və sosial təcridlə üzləşmə ehtimalı daha yüksəkdir. Bununla yanaşı, kişilərin sosial, maddi və iqtisadi imkanlara çıxışının, həmçinin sağlam həyat tərzi göstəricilərinin qadınlara nisbətən daha aşağı olduğu qeyd edilib.