Qlobal istiləşmə səbəbindən dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi Sakit və Hind okeanlarındakı alçaq ada dövlətlərini torpaqlarını itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qoyub. Tuvalu, Kiribati, Marşal Adaları, Maldiv adaları və Vanuatu bu təhlükəyə qarşı fərqli köçürmə və uyğunlaşma strategiyaları işləyib hazırlayıb.
Dünya okeanlarının səviyyəsinin qalxması nəticəsində bəzi ada dövlətləri ərazilərinin böyük hissəsini itirmək riski ilə üzləşib. Bu ölkələr vətəndaşlarının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün başqa dövlətlərlə miqrasiya sazişləri bağlamaqdan tutmuş xarici ərazilərdə torpaq almağa, hətta süni adalar yaratmağa qədər müxtəlif tədbirlər görür.
Sakit okeanda yerləşən Tuvalu dəniz səviyyəsindən cəmi 2 metr yüksəklikdədir. Ölkə əhalisinin gələcəyini qorumaq üçün Avstraliya ilə "Falepili Sazişi" adlı razılaşma imzalayıb. Bu sənədə əsasən, Tuvalu vətəndaşlarına Avstraliyada daimi yaşamaq və çalışmaq hüququ tanınıb, bu da iqlim təhlükəsi artdıqca əhalinin tədricən həmin ölkəyə köçməsinə şərait yaradır.
33 mərcan adasından ibarət Kiribati şirin su ehtiyatlarının duzlanması, sahil eroziyası və dəniz səviyyəsinin qalxması kimi problemlərlə üzləşir. Hökumət mümkün kütləvi köçə hazırlıq məqsədilə Fici ərazisindəki Vanua Levu adasında təxminən 20 kvadrat kilometr torpaq sahəsi satın alıb ki, bu da gələcəkdə həm əhalinin yerləşdirilməsi, həm də ərzaq təminatı üçün nəzərdə tutulur.
Orta hündürlüyü 2 metrdən az olan Marşal Adaları da dəniz səviyyəsinin yüksəlməsindən, xüsusən sahilyanı yaşayış məntəqələrində, ciddi təsirlənir. ABŞ ilə imzalanmış Azad İttifaq Sazişi (COFA) əhaliyə vizasız yaşamaq hüququ verir, bu da vaxt keçdikcə insanların bir qisminin ABŞ-da məskunlaşmasına yol açır.
Dünyada orta hündürlüyü ən aşağı olan ölkələrdən sayılan Maldiv adaları təhlükəsiz məskunlaşma sahələri yaratmaq üçün mühəndislik həllərinə üstünlük verir. Bunun nümunəsi kimi dəniz səviyyəsindən xeyli yüksəkdə tikilən Hulhumale adlı süni ada göstərilə bilər. Ölkə həmçinin uzunmüddətli perspektivdə başqa dövlətlərdən torpaq almaq variantını da araşdırır və bu məqsədlə xüsusi milli fond vasitəsilə vəsait toplayır.
Sakit okeandakı Vanuatu isə problemin həllini öz sərhədləri daxilində axtarır. Dəniz səviyyəsinin qalxması və güclənən tayfunlar sahilyanı yaşayışı getdikcə çətinləşdirdiyi üçün bəzi kəndlərin adaların daha hündür hissələrinə köçürülməsi planlaşdırılır. Bu istiqamətdə ölkədə daxili evakuasiya və yenidən yerləşdirmə proqramları icra olunur.
Göründüyü kimi, beş ada dövləti iqlim dəyişikliyinin uzunmüddətli nəticələrinə hazırlaşmaq üçün fərqli yollar seçib. Dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi bu ölkələr üçün sadəcə ekoloji problem olmaqdan çıxıb, əhalinin köçürülməsi, yeni yerlərdə məskunlaşma və dövlətlərin gələcək taleyi ilə bağlı ciddi suallar doğurur.
